ปรัชญาปารมิตาหฤมัยสูตร : หัวใจของการภาวนาเพื่อการรู้แจ้ง

pramual-art

ปรัชญาปารมิตาหฤมัยสูตร :
หัวใจของการภาวนาเพื่อการรู้แจ้ง

โดย อ.ประมวล เพ็งจันทร์

หนังสือปรัชญาปารมิตาหฤทัยสูตร หัวใจของการภาวนาเพื่อความรู้แจ้งเป็นงานเขียนของอาจารย์ ประมวล เพ็งจันทร์ 

(นักเขียนรางวัลศรีบูรพา, ผู้เขียนหนังสือ เดินสู่อิสรภาพ) เป็นหนังสือเล่มสำคัญในชีวิตของอาจารย์ประมวลที่เล่าถึงประสบการณ์การเดินทางด้านในตั้งแต่วัยเด็กจนเข้าสู่วัยชรา ที่มีปรัชญาปารมิตาหฤทัยสูตรเป็นแสงสว่างนำทางไปสู่ความรู้แจ้ง โดยเป็นหนังสือที่อาจารย์กล่าวว่าจะเป็นหนังสือเล่มสุดท้ายของชีวิต 

บอกเล่าชีวิตของอาจารย์ประมวลที่ผูกพันกับปรัชญาปารมิตาหฤทัยสูตร และเล่าไปถึงประวัติศาสตร์ รวมทั้งอธิบายความหมายของพระสูตรบทนี้จากประสบการณ์ตรง เมื่ออาจารย์ประมวลเขียนต้นฉบับเสร็จแล้ว ได้ปรารภกับทาง We Oneness ให้รับทราบ จึงได้มีการชักชวนให้ happening ซึ่งเป็นสื่อด้านศิลปะให้รวบรวมศิลปินและนักออกแบบฝีมือดีหลายท่านในบ้านเรา อาทิ สันติ ลอรัชวี, กนกนุช ศิลปวิศวกุล, วีร์ วีรพร, ยอดฉัตร บุพศิริ, พิม สุทธิคำ, ณัฐพงศ์ ดาววิจิตร (Nat Dao), ปีติชา คงฤทธิ์ (faan.peeti) ฯลฯ มาร่วมสนทนากับอาจารย์ประมวลในเรื่องปรัชญาปารมิตาหฤทัยสูตร และผลิตผลงานศิลปะที่ได้แรงบันดาลใจจากการเรียนรู้ครั้งนี้ออกมา 

สันติ ลอรัชวี

ผลงานที่เกิดจากการใช้เส้นตั้งและเส้นนอนทับซ้อนกันจนเกิดจุดตัดสีขาวตรงกลาง สื่อถึงความเปลี่ยนแปลง ซึ่งก็คือปรัชญาปารมิตา

กนกนุช ศิลปวิศวกุล

จากความรู้สึกที่เกิดขึ้นระหว่างการเข้าร่วมเวิร์กช็อปแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับศิลปินคนอื่นๆ นำมาสู่ความต้องการถ่ายทอดความรู้สึกและความอบอุ่นที่เกิดขึ้นนั้นผ่านชุด ‘ฮัก’ ที่สะท้อนอยู่ในรายละเอียดตั้งแต่การเลือกใช้ผ้าคอตตอน 100% ที่ให้ความรู้สึกยับหรือคลี่คลายก็ได้ ผสมกับการออกแบบให้มีเงื่อนปมที่เมื่อคลายออกก็จะพบกับจุดสีสัน เปรียบเสมือนความสบายใจ โดยปมเหล่านั้นสื่อถึงปัญหาต่างๆ ที่บางครั้งเราก็ต้องการคนอื่น
มาช่วยแก้ไขให้ และปมเหล่านี้จะถูกเย็บซ่อนไว้เพื่อสื่อสารว่า สิ่งที่มองไม่เห็น แต่ไม่ได้แปลว่าไม่มี เช่นเดียวกับปรัชญาปารมิตา

ณัฐพงศ์ ดาววิจิตร

จากการได้มีโอกาสสนทนากับอาจารย์ประมวล เพ็งจันทร์ ทำให้เกิดเป็นความประทับใจในคำกล่าวของอาจารย์ประมวลที่อยู่ในบทหนึ่งในหนังสือ เขียนว่า “ผมมีชีวิตอยู่ในธรรมชาตินี้และธรรมชาตินี้ก็มีอยู่ในชีวิตผม” จากคำกล่าวนี้ทำให้ผมนึกถึงสภาวะสองสภาวะที่ถ่ายเทแลกเปลี่ยนพลังงานกันไปมา ไม่ว่าจะขาวหรือดำ มืดหรือสว่าง ก็ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน มาช่วยแก้ไขให้ และปมเหล่านี้จะถูกเย็บซ่อนไว้เพื่อสื่อสารว่า สิ่งที่มองไม่เห็น แต่ไม่ได้แปลว่าไม่มี เช่นเดียวกับ
ปรัชญาปารมิตา

จุฬวิศว์ ศานติพงศ์

จากแรงบันดาลใจที่ว่า บทภาวนาเป็นเหมือนประภาคารที่ส่องสว่างอยู่เบื้องหน้า เป็นหมุดหมายที่ทำให้ชีวิตไม่หลงทิศผิดทาง นำมาสู่ผลงาน ‘แสงสว่างในเช้าอันมืดหม่น’ ซึ่งเป็นภาพถ่ายแสงแรกของวัน เมื่อเช้าวันที่ 26 ตุลาคม 2560 ณ วังไกลกังวล ซึ่งเป็นวันถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

พิม สุทธิคำ

ด้วยแรงบันดาลใจจาก ความว่างเปล่า จึงเกิดเป็นผลงานดินเผาที่ในขั้นตอนของการทำงานดินจะแปรสภาพไปตามแรงกระทำและธรรมชาติของดินเอง ทุกครั้งที่นำดินใส่ในเตาไฟ คือการเผชิญหน้าเพื่อการเปลี่ยนแปลงนำไปสู่การเกิดใหม่ในเวลาที่เหมาะสมเสมอดินเผาที่มีช่องว่างสองด้านเป็นการเชื่อมถึงกันระหว่างภายนอกและภายใน การตัดออกทำให้เห็นถึงพื้นที่ข้างในที่เป็นความว่างเปล่าตามหลักของศูนยตา

ปีติชา คงฤทธิ์

จากความรู้สึกในใจที่ว่า ทุกวันนี้เราใช้เหตุผลในการใช้ชีวิตจนหลงลืมอารมณ์ความรู้สึกของตนเองไป นำมาสู่ความต้องการถ่ายทอดอารมณ์ลงบนกระดาษในผลงาน ‘จุดบันทึก’ คือ จุดที่บันทึกอารมณ์ขณะนั่งสมาธิ ละทิ้ง
เหตุผล เพื่อเข้าใจจิตใจของตนเอง โดยการหลับตาแล้วจุดปากกาลงบนกระดาษ สีแต่ละสีแทนอารมณ์ในวัน
แต่ละวันที่เกิดขึ้น

วีร์ วีรพร

จากแรงบันดาลใจที่ได้จากการสนทนากับอาจารย์ประมวล เพ็งจันทร์ นำมาสู่ผลงาน ‘คุกคาม-คุ้มครอง’ ที่นำเทปสีดำติดบนกำแพงจนเกิดเป็นเส้นตั้งแทนลูกกรง จากนั้นใช้เทปติดเป็นเส้นนอนตัดให้เกิดเป็นคำว่า คุกคามและ คุ้มครอง สองคำที่ความหมายตรงข้ามกัน แต่ใช้ตัวอักษรร่วมกัน

วินัย สัตตะรุจาวงศ์

ผลงานที่ไม่มีชื่อเรียก หรือ ‘Untitled’ เป็นการลากเส้นวงกลมไปเรื่อยๆ จากด้านนอกสู่ด้านใน เป็นคำว่า ‘รู้’ การลากเส้นเปรียบได้กับการใช้ชีวิต คือจดจ่อบ้าง หยุดคิดบ้าง เข้าใจความงามและมีอิสระ

ยอดฉัตร บุพศิริ

ผลงานภาพสีน้ำมัน การทับซ้อนของภาพจุดหมึกจีน บันทึกสภาพจิตใจทั้งหมด 22 ภาพ ซึ่งให้ความหมายใหม่โดยนักออกแบบที่เข้าร่วมกิจกรรม โดยแต่ละคนได้ให้ความหมายกับภาพแต่ละภาพแตกต่างกันออกไป ภาพนามธรรมสีน้ำมันนี้จึงเปรียบเหมือนการเดินทางกลับสู่ภายในใจของแต่ละคน

วิศรุต บินกาซัน

ภาพนี้ผมได้เห็นระหว่างการเดินทางบนรถแท็กซี่หลายปีก่อน มันเป็นภาพที่งดงามที่เราไม่เคยรู้สึกมาก่อนเพราะมันไม่ใช่ความงามภายนอกที่เห็นว่าสวยแต่ภาพความงามก็รางเลือนตามกาลเวลา แต่ภาพของหญิงชราแต่งตัวมอซอคนนึงที่กำลังให้อาหารสัตว์ข้างทาง ใจกลางเมืองท่ามกลางบรรยากาศสีฝุ่น เป็นความงามที่ประทับใจผม ณ ครั้งแรกที่เห็นและตราตรึงอยู่ในใจจนมาถึงทุกวันนี้

วิภว์ บูรพาเดชะ

จากความประทับใจระหว่างการเข้าร่วมเวิร์กช็อปในกิจกรรม ตำนานธรรม ที่ได้รับฟังเรื่องเล่าของผู้อื่น นำมาสู่
ผลงานเรื่องสั้นชื่อ ‘นักเขียน’ เรื่องราวของวิภว์ ตัวละครที่ถูกสร้างผ่านมุมมองความคิดและเรื่องราว ตำนาน
ธรรมของผู้เขียน

จิรายุ ตันตระกูล

ไม่ว่าจะความสุขหรือความทุกข์ ทั้งหมดล้วนแต่เกิดขึ้น มีอยู่ และดับไปทั้งสิ้น การเข้าใจความจริงในตัวเองจะ
ทำให้เราเข้าใจความจริงในโลกมากขึ้น จึงเกิดเป็นผลงานที่สื่อสารถึงความไม่เที่ยง สีน้ำเงินหมายถึงความสุข

สีแดงหมายถึงความทุกข์ โดยสีแดงในพื้นที่ใหญ่คือเวทนา สีเหลืองคือปัญญาหรือความเข้าใจ เปรียบปัญญา
เป็นเทียนที่ถูกจุดขึ้นให้ความสว่างไสว ให้เราจดบันทึกความเข้าใจ เมื่อปัญญาดับไปแต่ความเข้าใจจะยังคงอยู่

ต่อสวัสดิ์ สวัสดิ์-ชูโต

ผลงานชุดภาพถ่าย 3 ภาพ แทนเรื่องราวภายในใจมนุษย์ที่แสดงถึงลำดับสภาพจิตใจจากที่ทุกข์มืดมัวไปสู่สุขสว่างสงบ ซึ่งได้แรงบันดาลใจจากอาจารย์ประมวล กล่าวถึงเรื่องห้องมืดและภาพถ่ายชุดนี้ต้องการให้เห็น (หรืออ่าน) โดยไม่คิด และมองเข้าไปในใจตนเองว่ารู้สึกอย่างไร ณ ขณะที่มอง (หรืออ่าน) โดยไม่ต้องตีความหมายใดๆ เพียงแค่รู้สึก…

อัคร์ภพ ขรรค์สร

จากความประทับใจที่ว่า ทุกคนล้วนมีนิทานธรรมเป็นของตัวเอง นำมาสู่ผลงาน ‘An Endless Fiction’ เรื่องสั้นที่ไม่มีจุดเริ่มต้น และจุดจบ ให้ผู้อ่านได้เลือกจุดเริ่มต้นและจุดจบด้วยตนเอง เป็นนิทานธรรมที่มีเรื่องราวแตกต่างกันไปในแต่ละคน

ณัฐจรัส เองมหัสสกุล

หนังสือเล่มนี้ผ่านกระบวนการคิดและการทดลองในงานออกแบบเพื่อให้สอดคล้องกับแนวคิด ‘ศูนยตาวิหารธรรม’ เพื่อให้พื้นที่นี้ปลอดพ้นจากการคิดปรุงแต่ง ไม่ให้เป็นบวกหรือเป็นลบตามพระสูตรปรัชญาปารมิตาหฤทัยสูตร

หนังสือ
ปรัชญาปารมิตาหฤทัยสูตร

หัวใจของการภาวนาเพื่อความรู้แจ้ง

โลกหลังโควิด – โลก 7 N ‘โควิด-19’ ป้องกันการเกิดสงครามโลก สู่ทิศทางใหม่

ประเวศ วะสี : วิกฤติโควิด-19 สั่นสะเทือนโลกทั้งใบ ทุกมิติ ข้ามชาติ ข้ามศาสนา ข้ามลัทธิอุดมการณ์ ข้ามเผ่าพันธุ์ ก่อให้เกิดจิตสำนึกใหม่ระดับโลก เดิมแม้รุนแรงขนาดทิ้งระเบิดปรมาณูที่ประชาชนลูกเด็กเล็กแดงตายทันทีเป็นแสนคน ก็ไม่ก่อให้เกิดการกระตุ้นจิตสำนึกที่ใหญ่พอ

Read More »

ผีเสื้อตัวหนึ่ง

การตามหาไม่ใช่หนทาง จงปลูกดอกไม้ แล้วฉันจะมาหาเธอเอง ไม่จำเป็นต้องทำอะไรให้ยุ่งยาก ปลูกมันที่บ้านของเธอนี่แหละ

Read More »

สิ่งนั้น

ความจริงสูงสุดก็ดี ความดีสูงสุดก็ดี ความงามสูงสุดก็ดี พบได้ที่ไหนหนอ?
ย่อมพบได้ที่ใจของเราเอง เพราะมันไม่เคยดำรงอยู่นอกใจของเราเลย

Read More »
แสงหนึ่งเดียวกัน

แสงหนึ่งเดียวกัน

แสงหนึ่งเดียวกัน ผลงานรวมเล่มของนักเขียนหนุ่มสาว ผู้ปรารถนาบอกกล่าวสิ่งที่รู้สิ่งที่เห็น ว่าจักรวาล โลก สรรพชีวิต ล้วนเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียว ผลงานรวมเล่มของนักเขียนหนุ่มสาว ผู้ปรารถนาบอกกล่าวสิ่งที่รู้สิ่งที่เห็น ว่าจักรวาล โลก สรรพชีวิต ล้วนเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียว งามมิใช่งามอย่างโดดเดี่ยว ผู้มองกับสิ่งที่ถูกมองเป็นหนึ่งเดียวกัน รักคือเห็นสิ่งจริงตรงหน้าอย่างที่เป็น มิใช่คิดอย่างที่อยากเห็นด้วยอัตตา   บทความสามเรื่องของเมธา ธรากร จุรี เขียนต่างลีลาประสบการณ์ อ้างคำสอนครูอาจารย์ ละวางการยึดมั่นความเชื่อที่ตายตัว เปิดใจเห็นแสงใหม่ไสวสว่าง

Read More »

โลกหลังโควิด – โลก 7 N ‘โควิด-19’ ป้องกันการเกิดสงครามโลก สู่ทิศทางใหม่

ประเวศ วะสี : วิกฤติโควิด-19 สั่นสะเทือนโลกทั้งใบ ทุกมิติ ข้ามชาติ ข้ามศาสนา ข้ามลัทธิอุดมการณ์ ข้ามเผ่าพันธุ์ ก่อให้เกิดจิตสำนึกใหม่ระดับโลก เดิมแม้รุนแรงขนาดทิ้งระเบิดปรมาณูที่ประชาชนลูกเด็กเล็กแดงตายทันทีเป็นแสนคน ก็ไม่ก่อให้เกิดการกระตุ้นจิตสำนึกที่ใหญ่พอ

Read More »

ผีเสื้อตัวหนึ่ง

การตามหาไม่ใช่หนทาง จงปลูกดอกไม้ แล้วฉันจะมาหาเธอเอง ไม่จำเป็นต้องทำอะไรให้ยุ่งยาก ปลูกมันที่บ้านของเธอนี่แหละ

Read More »

สิ่งนั้น

ความจริงสูงสุดก็ดี ความดีสูงสุดก็ดี ความงามสูงสุดก็ดี พบได้ที่ไหนหนอ?
ย่อมพบได้ที่ใจของเราเอง เพราะมันไม่เคยดำรงอยู่นอกใจของเราเลย

Read More »
แสงหนึ่งเดียวกัน

แสงหนึ่งเดียวกัน

แสงหนึ่งเดียวกัน ผลงานรวมเล่มของนักเขียนหนุ่มสาว ผู้ปรารถนาบอกกล่าวสิ่งที่รู้สิ่งที่เห็น ว่าจักรวาล โลก สรรพชีวิต ล้วนเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียว ผลงานรวมเล่มของนักเขียนหนุ่มสาว ผู้ปรารถนาบอกกล่าวสิ่งที่รู้สิ่งที่เห็น ว่าจักรวาล โลก สรรพชีวิต ล้วนเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียว งามมิใช่งามอย่างโดดเดี่ยว ผู้มองกับสิ่งที่ถูกมองเป็นหนึ่งเดียวกัน รักคือเห็นสิ่งจริงตรงหน้าอย่างที่เป็น มิใช่คิดอย่างที่อยากเห็นด้วยอัตตา   บทความสามเรื่องของเมธา ธรากร จุรี เขียนต่างลีลาประสบการณ์ อ้างคำสอนครูอาจารย์ ละวางการยึดมั่นความเชื่อที่ตายตัว เปิดใจเห็นแสงใหม่ไสวสว่าง

Read More »